Bệnh sởi trẻ em – cách chữa trị và chăm sóc bé tại nhà

Bệnh sởi trẻ em hay còn gọi là rubella, là một bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp nguy hiểm do virus gây ra. Không có phương pháp điều trị cụ thể nào cho trẻ bị sởi. Mỗi năm, thế giới ghi nhận đến hơn 20 triệu trường hợp trẻ em mắc bệnh sởi. Còn ở Việt Nam, đây là loại bệnh trẻ em thường gặp nhất hiện nay. Hãy cùng mom.vn tìm hiểu về triệu chứng, cách chăm sóc bé bị sởi tại nhà nhé.

Bệnh sởi trẻ em gây phát ban toàn thân, có các triệu chứng dễ nhầm lẫn với cảm cúm. Bao gồm sốt, ho, sổ mũi.

bé bị sởi nổi ban toàn thân

Bệnh sởi trẻ em gây phát ban đỏ toàn thân. Ảnh: Internet

1. Bệnh sởi trẻ em có những dấu hiệu và triệu chứng nào?

Các triệu chứng đầu tiên khi trẻ bị sởi thường là ho, hắt hơi, sổ mũi, sốt cao, mắt đỏ. Đồng thời, trong miệng xuất hiện các nốt ban đỏ giống như bệnh Koplik, giữa chấm đỏ có màu xanh – trắng. Các nốt ban của sởi bắt đầu nổi lên trên da toàn thân bé trong 3 đến 5 ngày kể từ khi các triệu chứng đầu tiên xuất hiện. Có thể đi kèm cơn sốt cao lên đến 40 độ C.

Các nốt ban này có màu đỏ, hoặc đỏ nâu. Ban đầu chỉ là các chấm phẳng trên trán, sau đó sưng lên có mủ bên trong. Chúng lan hết các phần còn lại trên mặt, xuống cổ, rồi đến thân mình, cánh tay, chân, lòng bàn chân. Sau vài ngày thì triệu chứng sốt và phát ban dần biến mất.

2. Khả năng lây nhiễm của bệnh sởi trẻ em

Bệnh sởi ở trẻ rất dễ lây lan. 90% những người chưa được tiêm vắc xin ngừa sởi sẽ bị lây nhiễm nếu có tiếp xúc với người mắc bệnh. Sởi lây truyền khi trẻ hít thở, hoặc tiếp xúc với chất lỏng nhiễm virus gây bệnh – chẳng hạn như nước bọt phun vào không khí khi người bệnh hắt hơi, ho sởi. Một người khi phơi nhiễm loại siêu vi khuẩn này, có thể không xuất hiện triệu chứng ngay, mà đến khoảng 8 – 10 ngày sau mới bộc phát.

Trẻ bệnh sởi có thể lây lan bệnh ở giai đoạn từ 4 ngày trước khi xuất hiện các nốt phát ban, đến khoảng 4 ngày sau phát ban. Thậm chí, có thể truyền nhiễm khi bị sốt, ho và sổ mũi. Với những bé có hệ miễn dịch suy yếu do một số bệnh lý đặc biệt – như HIV, và AIDS – có khả năng truyền nhiễm bệnh sởi lâu hơn, phải đến khi bé thật sự được chữa khỏi bệnh sởi.

2 bé gái bị nổi sởi

Trẻ bệnh sởi có khả năng lây nhiễm rất cao. Ảnh: Internet

3. Chương trình tiêm chủng ngừa trẻ bị sởi

Vắc xin phòng ngừa sởi là một phần trong chương trình tiêm chủng ngừa sởi – quai bị – rubella có tên MMR, hoặc MMRV. Tiêm khi trẻ đủ 12 – 15 tháng tuổi, sau đó, tiêm nhắc lại khi trẻ lên 4 – 6 tuổi. Trẻ có thể trải qua một số tác dụng phụ sau khi tiêm vắc xin, như sốt nhẹ, phát ban giống sởi nhưng không lây lan và có thể tự khỏi.

Trước đây, bệnh sởi trẻ em rất hiếm xảy ra ở Hoa Kỳ, nhờ vào chương trình tiêm chủng mở rộng được phát động từ những năm 1960. Trong những năm gần đây, nước Mỹ chứng kiến sự bùng nổ dịch bệnh sởi, bao gồm 131 trường hợp mắc bệnh trong nửa đầu năm 2008, 644 trường hợp sởi năm 2014. Hầu hết các ổ dịch ở Hoa Kỳ đều bắt đầu với những người bị nhiễm bệnh ngoài nước – họ đến từ những nơi có dịch vụ tiêm chủng ngừa bệnh kém.

Khoảng 85% người mắc bệnh sởi đều chưa từng được tiêm vắc xin sởi. Độ tuổi có nguy cơ mắc bệnh sởi cao nhất là trẻ sơ sinh – vì chưa đủ tuổi nhận vắc xin, phụ nữ mang thai, và những người có chế độ dinh dưỡng kém, hoặc hệ thống miễn dịch suy yếu.

vắc xin ngừa sởi, rubella

Cần tiêm vắc xin ngừa sởi, rubella cho bé đầy đủ. Ảnh: Internet

Khi chưa được tiêm vắc xin ngừa, nếu tiếp xúc với người bệnh, vẫn có thể tiêm chích kháng thể sởi để được bảo vệ. Đây còn gọi là globulin miễn dịch, hiệu quả nhất khi được tiêm trong vòng 6 ngày sau khi phơi nhiễm. Nghĩa là, 6 ngày kể từ khi tiếp xúc người bệnh sởi. Tuy nhiên, một số chuyên gia y tế vẫn khuyến cáo rằng, kháng thể này có thể giúp phòng ngừa sởi, nhưng cũng có thể làm các triệu chứng trầm trọng hơn, tùy cơ địa mỗi người.

Không tiêm vắc xin cho những đối tượng có nguy cơ dưới đây:

  • Phụ nữ mang thai
  • Trẻ bị lao nhưng không được điều trị, bị bệnh bạch cầu hoặc các bệnh ung thư khác
  • Những người có hệ miễn dịch suy yếu vì bất cứ lý do gì
  • Trẻ có tiền sử phản ứng dị ứng trầm trọng với gelatin hoặc thuốc kháng sinh neomycin

Với các trường hợp đặc biệt trên đây, hãy hỏi ý kiến bác sĩ để nhận được chương trình ngừa bệnh phù hợp với sức khỏe mình.

4. Cách phòng ngừa, điều trị và chăm sóc bé bị sởi tại nhà

Nguyên tắc phòng ngừa bệnh sởi trẻ em đầu tiên là tiêm vắc xin cho bé đầy đủ theo Lịch tiêm chủng mở rộng quốc gia. Thuốc chủng ngừa sởi thường không dùng cho trẻ sơ sinh dưới 12 tháng tuổi. Nhưng nếu xuất hiện trường hợp trẻ dưới 1 tuổi nhiễm bệnh sởi do mẹ truyền nhiễm cũng có thể được đề nghị biện pháp bảo vệ đặc biệt. Ở Hoa Kỳ, trong một số trường hợp khẩn cấp, vẫn có thể tiêm vắc xin cho trẻ 6 – 11 tháng tuổi.

bé bị sốt

Theo dõi nhiệt độ cơ thể bé thường xuyên để xử lý kịp thời. Ảnh: Internet

Với bệnh sởi trẻ em, không có chương trình điều trị cụ thể. Trong trường hợp các triệu chứng của bé trở nặng, hãy đến cơ sở y tế gần nhất để được điều trị triệu chứng. Dưới đây là gợi ý của bác sĩ nhi khoa hướng dẫn bố mẹ cách chăm sóc trẻ bị sởi tại nhà:

  • Cho con nghỉ học, cách ly để tránh lây nhiễm người khác.
  • Cho bé uống thật nhiều nước, ăn cháo lỏng.
  • Cho bé nghỉ ngơi ở nơi thoáng đãng, đủ ánh sáng, thoải mái.
  • Có thể dùng thuốc cảm không chứa aspirin, như acetaminophen hoặc ibuprofen cho bé.
  • Tuyệt đối không dùng aspirin cho bé bị sởi.
  • Cần tuân thủ các quy trình giám sát điều trị của bác sĩ, tránh để lại biến chứng nguy hiểm về sau.
  • Theo dõi nhiệt độ cơ thể bé thường xuyên
  • Cần cân nhắc, hỏi ý kiến bác sĩ kỹ càng nếu muốn bổ sung vitamin A cho con.

Nếu không được chăm sóc đúng cách, bệnh sởi trẻ em có thể gây biến chứng nguy hiểm. Chẳng hạn như, viêm tai giữa, viêm phổi, tiêu chảy, thậm chí viêm não, cần kháng sinh và nhập viện theo dõi. Thế nên, công tác phòng ngừa trẻ bị sởi rất quan trọng. Cần nhớ, tiêm chủng cho bé đầy đủ khi đến tuổi theo đúng Lịch tiêm ngừa quốc gia, bố mẹ nhé.

Trúc Nguyễn tổng hợp

Có thế bạn quan tâm :