Chuyển dạ đẻ và những điều mẹ cần nắm rõ khi chuẩn bị sinh con

Chuyển dạ đẻ là điều bình thường khi mẹ bầu mang thai đủ tháng, đánh dấu sự kết thúc thai kỳ. Khi bắt đầu mang thai các mẹ đều muốn nhìn thấy con yêu của mình, ngoài việc nhìn thai nhi thông qua hình ảnh siêu âm thì các mẹ bầu đều mong ngóng từng ngày để chờ tới ngày bé yêu chào đời. Ở cuối thai kỳ, mẹ bầu có những thay đổi về cơ học và sinh học để tạo thành các cơn gò chuyển dạ đẻ, đẩy thai nhi ra ngoài một cách dễ dàng. Khi chuyển dạ đẻ các mẹ sẽ thấy các dấu hiệu báo trước để có thể nhận biết mình sắp sinh con, chuẩn bị đến bệnh viện kịp thời. Với những mẹ bầu lần đầu tiên sinh con thì khá băn khoăn và thắc mắc về hiện tượng chuyển dạ đẻ, thậm chí nhiều người đã từng sinh con rồi vẫn không hiểu biết rõ ràng về hiện tượng chuyển dạ đẻ này.

Nếu sinh thường thì chuyển dạ đẻ là điều mà chắc chắn các mẹ phải trải qua, giúp thai nhi ra ngoài thuận lợi. Để giúp mọi người hiểu hơn về chuyển dạ đẻ là gì? dấu hiệu chuyển dạ đẻ như thế nào? các giai đoạn chuyển dạ đẻ? theo dõi chuyển dạ đẻ thường ở sản phụ?….mời mọi người cùng tham khảo những chia sẻ của chúng tôi trong thông tin bài viết dưới đây nhé.

chuyển dạ đẻ

Chuyển dạ đẻ thường xảy ra ở giai đoạn cuối thai kỳ. Ảnh: Internet.

1. Chuyển dạ đẻ là gì?

Chuyển dạ đẻ là quá trình sinh lý làm cho thai và phần phụ của thai được đưa ra ngoài tử cung bằng đường âm đạo. Chuyển dạ đẻ thường xảy ra từ đầu tuần 38 đến cuối tuần 42 thai kỳ vì lúc này thai nhi đã có thể sống độc lập ngoài tử cung.

2. Dấu hiệu chuyển dạ đẻ

Cảm giác chuyển dạ đẻ không giống nhau ở mỗi người nhưng có những dấu hiệu thường gặp như:

2.1. Ra chất nhầy màu hồng

Khi chuyển dạ, cổ tử cung mềm đi và các mao mạch quanh cổ tử cung vỡ ra đi ra ngoài theo dịch nhầy trở thành màu hồng.

2.2. Mẹ bầu đau bụng

Cơn co thắt tử cung và thay đổi sinh lý đặc biệt trong giai đoạn này khiến hầu hết sản phụ có cảm giác đau bụng mạnh

cơn co thắt chuyển dạ

Các cơn co thắt chuyển dạ đẻ làm mẹ có cảm giác đau bụng. Ảnh: Internet.

2.3. Vỡ ối

Vỡ ối có thể xảy ra vào bất cứ lúc nào trong quá trình chuyển dạ, có một số trường hợp bác sĩ chỉ định chọc vỡ ối.

2.4. Cảm giác thai nhi di chuyển xuống dưới

Đầu của thai nhi di chuyển xuống khung chậu nên mẹ bầu sẽ có cảm giác thai nhi tụt xuống dưới.

3. Các giai đoạn của chuyển dạ đẻ

Chuyển dạ đẻ được chia làm 3 giai đoạn:

3.1. Giai đoạn 1

Giai đoạn xóa mở cổ tử cung, tính từ khi bắt đầu chuyển dạ đến khi cổ tử cung mở hết, giai đoạn này kéo dài nhất của cuộc chuyển dạ đẻ. Thời gian trung bình khoảng 15 giờ, bao gồm:

  • Pha tiềm tàng: là sự thay đổi của cổ tử cung xảy ra trước khi bắt đầu chuyển dạ bao gồm sự mềm dần, ngắn dần và sự mở của cổ tử cung, quá trình này được gọi là thời gian chín muồi của cổ tử cung, thường diễn ra trong khoảng 8 giờ.
  • Pha tích cực: giai đoạn này bắt đầu từ lúc cổ tử cung mở 3cm đến 10cm, thời gian khoảng 7 giờ. Ở giai đoạn này người mẹ sẽ có những cơn co gây đau, các cơn co càng tăng lên về cả thời gian và cường độ.
xóa mở cổ tử cung

Giai đoạn xóa mở cổ tử cung kéo dài khá lâu. Ảnh: Internet.

3.2. Giai đoạn 2

Giai đoạn sổ thai tính từ khi cổ tử cung mở hết đến khi sổ thai ra ngoài, thời gian trung bình là 30 phút, tối đa 1 giờ. Khi cổ tử cung mở hết, ngôi thai bắt đầu xuống và uốn theo âm đạo người mẹ để ra ngoài. Giai đoạn này được thực hiện nhờ 2 yếu tố sức mạnh cơn co tử cung và sự co bóp các cơ thành bụng.

3.3. Giai đoạn 3

Giai đoạn sổ rau, bắt đầu từ khi thai sổ ra ngoài đến khi rau bong xuống và sổ rau ra ngoài cùng với màng rau, thời gian 15 – 30 phút.

4. Theo dõi chuyển dạ đẻ như thế nào?

4.1. Theo dõi toàn thân

Khi chuyển dạ đẻ các mẹ cần theo dõi toàn thân như sau:

  • Mạch: trong chuyển dạ đẻ bắt mạch 4 giờ/lần, ngay sau đẻ phải đếm mạch ghi lại trong hồ sơ rồi sau đó cứ 15 phút một lần trong giờ đầu, 30 phút/ lần trong giờ thứ 2 và 1 giờ/ lần trong 4 giờ tiếp theo. Bình thường mạch 70 – 80 lần/phút, mạch nhanh 100 lần/phút hoặc chậm là 60 lần/phút.
theo dõi mạch đập bà bầu

Theo dõi mạch đập của mẹ bầu khi chuyển dạ đẻ. Ảnh: Internet.

  • Huyết áp: đo huyết áp khi chuyển dạ đẻ 4 giờ/lần, ngay sau đẻ phải đo huyết áp ghi lại trong hồ sơ, sau đó 1 giờ/lần trong 2 giờ đầu. Phải đo huyết áp thường xuyên khi có chảy máu hoặc mạch nhanh. Huyết áp tối đa trên 140 mmHg hoặc tối thiểu trên 90 mmHg.
  • Thân nhiệt: Đo thân nhiệt 4 giờ/lần, bình thường là 37 độ C, khi nhiệt độ 38 độ C thì cần giảm nhiệt độ bằng các phương tiện đơn giản như chườm mát, chuyển tuyến khi xử trí không có kết quả. Quan sát thể trạng của mẹ bầu, nếu mệt lả, kiệt sức, khó thở cần xử trí thích hợp

4.2. Theo dõi cơn co tử cung

Theo dõi độ dài một cơn co và khoảng cách giữa 2 cơn co. Trong pha tiềm tàng đo 1 giờ/lần trong 10 phút, pha tích cực 30 phút/lần trong 10 phút. Thai phụ ở tuyến xã, cơn co tử cung quá ngắn dưới 20 giây, quá dài trên 60 giây hoặc rối loạn cơn co thì phải chuyển tuyến để tìm nguyên nhân và xử trí thích hợp

4.3. Theo dõi nhịp tim thai

Nghe tim thai ít nhất 1 giờ/lần ở pha tiềm tàng, 30 phút/lần ở pha tích cực. Nghe tim thai trước và sau khi vỡ ối hay khi bấm ối. Thời điểm nghe tim thai là sau khi hết cơn co tử cung, đến giai đoạn rặn đẻ nghe tin thai sau mỗi cơn rặn.

nhịp jtim thai nhi

Nghe nhịp tim thai nhi liên tục trong quá trình chuyển dạ đẻ. Ảnh: Internet.

4.4. Theo dõi tình trạng nước ối

Nhận xét tình trạng ối mỗi lần thăm âm đạo và khi vỡ ối. Binh thường đầu ối dẹt, nước ối có thể trong hay trắng đục, nếu nước ối màu xanh hoặc đỏ, đen thì phải chuyển tuyến để tìm nguyên nhân xử trí kịp thời.

4.5. Mức độ xóa mở cổ tử cung

Thăm âm đạo 4 giờ/lần để xem tiến trình cuộc chuyển dạ,  pha tiềm tàng kéo dài 8 giờ từ khi cổ tử cung xóa đến mở 3cm, phá tích cực kéo dài tối đa 7 giờ từ khi cổ tử cung mở 3 cm đến 10cm. Bình thường cổ tử cung mềm, mỏng, không phù nền, đường biểu diễn cổ tử cung trên biểu đồ chuyển dạ luôn ở bên trái đường báo động.

Nếu cổ tử cung không tiến triển, phù nề, đường biểu diễn cổ tử cung chuyển sang bên phải đường báo động hoặc cổ tử cung mở hết mà đầu không lọt, tuyến xã phải chuyển ngay lên tuyến trên, nơi có điều kiện phẫu thuật.

4.6. Mức độ tiến triển ngôi thai

Đánh giá mức độ tiến triển của đầu thai nhi bằng cách nắn ngoài thành bụng và thăm âm đạo. Có 4 mức: đầu cao lỏng, đầu chúc, đầu chặt và đầu lọt. Khi đầu đã lọt, có 3 mức: lọt cao. Lọt trung bình và lọt thấp.

mức độ tiến triển ngôi thai

Theo dõi mức độ tiến triển ngôi thai trong quá trình chuyển dạ. Ảnh: Internet.

5. Biến chứng khi chuyển dạ đẻ có thể gặp

5.1. Tắc mạch ối

Đây là hội chứng nước ối tràn vào máu khi chuyển dạ đẻ, thường gây tử vong cho sản phụ và thai nhi. Tai biến này có thể xuất hiện ở bất cứ người nào và trong bất cứ lần sinh nở nào.

5.2. Vỡ ối sớm

Vỡ ối non là tình trạng khi chưa có dấu hiệu chuyển dạ đẻ mà ối đã vỡ. Còn vỡ ối sớm là khi đã chuyển dạ đẻ nhưng cổ tử cung chưa mở hết.

5.3. Dây rốn quấn cổ

Khoảng 1/3 số trẻ sơ sinh chào đời với dây rốn quấn quanh cổ, tùy theo từng cấp độ khác nhau. Tuy nhiên, không phải trường hợp dây rốn quấn cổ nào cũng gây nguy hiểm.

5.4. Rách âm đạo, tầng sinh môn, đứt cơ vòng

Khi sinh, các cơn co tử cung đẩy thai xuống làm cho cổ tử cung mở ra, âm đạo, âm hộ và các cơ ở vùng âm đạo cũng giãn để chuẩn bị cho thai lọt qua. Nếu thời gian chuyển dạ quá nhanh, người mẹ rặn mạnh và sớm khi cổ tử cung chưa mở hết hoặc các cơ vùng âm đạo, âm hộ chưa giãn đủ mức gây rách.

nút cơ vòng hậu môn sau sinh

Chuyển dạ đẻ quá nhanh dễ gây đứt cơ vòng, rách tầng sinh môn. Ảnh: Internet.

5.5. Băng huyết

Băng huyết là biến chứng hay gặp nhất trong quá trình sinh nở, có nhiều nguyên nhân gây chảy máu không ngừng sau sinh và có thể ảnh hưởng tới tính mạng của cả thai phụ lẫn thai nhi. Băng huyết xảy ra nhiều nhất là trong thời kỳ sổ rau.

Chắc hẳn với những chia sẻ trên đây, mọi người đã hiểu hơn về chuyển dạ đẻ ở bà bầu trong tháng cuối thai kỳ rồi đúng không nào. Nếu mẹ bầu sinh thường thì bắt buộc phải qua giai đoạn chuyển dạ đẻ này, đây là giai đoạn nhiều đau đớn và mất nhiều sức lực. Khi có dấu hiệu sắp sinh cần đến ngay cơ sở y tế để được hỗ trợ vượt cạn an toàn, tránh nguy hiểm xấu. Chúc các mẹ bầu khỏe mạnh, vượt cạn “mẹ tròn con vuông” và hãy luôn đồng hành cùng mom.vn để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích nhé.

Lan Hương tổng hợp

Có thế bạn quan tâm :